TOMBUL PARMAK HATASI NEDİR?

Şişman Parmak Hatası

Fat Finger Error Nedir?

Herkese selamlar bu yazımda fat finger yani tombul parmak kavramını anlatacağım. Tombul parmak İngilizce fat finger finansal piyasalarda yanlış bir iş yapıldığını belirtmek için kullanılıyor. Yani piyasada bir hata yapılmış, burada fat finger tombul parmak var deniliyor. Parmakları kalın birisi klavyede yazarken yazım hataları yaptığını düşünelim, birisi de yanlış bir emir gönderdiğinde tombul parmaklı deniliyor. İşte burada tombul parmak olduğu için böyle oldu vb. Şişman parmak hatası, borsa veya döviz piyasası gibi finansal piyasalarda yanlış hisse senedi veya sözleşme için amaçlanandan çok daha büyük bir alım veya satım emrinin verildiği bir klavye giriş hatası veya fare yanlış tıklaması anlamına gelir. "Fat finger error", bir kişinin yanlış bir tuşa basması veya yazma hatası yapması sonucunda meydana gelen bir hata veya yanılgıyı tanımlayan bir terimdir. "Fat finger" terimi, kişinin parmağının gereğinden daha büyük veya beceriksiz olduğu fikrini ifade eder, bu da yanlış bir tuşa basmasına neden olabilir. Finans ve ticaret bağlamında, bir "fat finger error" ciddi sonuçlara yol açabilir. Örneğin, elektronik ticarette bir tüccarın dikkatsizlik sonucu yanlış bir miktar veya fiyatla işlem emri girmesi, istenmeyen işlemlere veya piyasa bozulmalarına yol açabilir. Bu hatalar genellikle insan hatası, dikkatsizlik veya hızlı bir şekilde işlem yapma isteği nedeniyle meydana gelir. Fat finger hataları, özellikle işlemlerin hızla gerçekleştirildiği yüksek frekanslı ticaret ortamlarında önemli finansal kayıplara neden olabileceği bilinmektedir. Bazı durumlarda, bu hatalar aşırı fiyat dalgalanmalarına ve piyasa oynaklığına yol açmıştır. Düzenleyici otoriteler ve finansal kuruluşlar genellikle fat finger hatalarını önlemek veya hafifletmek için önlemler almaktadır, örneğin işlem öncesi risk kontrolleri, onay uyarıları ve işlem parametrelerine otomatik kontroller gibi. Örneklerle anlamanız daha basit olacak.

Tombul Parmak Hatası Örnekleri;

Şişman parmak hataları finansal piyasalarda düzenli olarak meydana gelir:

2001'de UBS, 610.000 Yen'den 6 Dentsu hissesi yerine 6 Yen'den 610.000 Dentsu hissesi sattı. Hata hemen fark edilmesine rağmen, Tokyo Menkul Kıymetler Borsası alım satımları iptal etmedi ve UBS, hisseleri piyasa değerinden geri almak zorunda kaldı ve bu da onlara 100 milyon ABD doları zarar ettirdi.

2006'da, Japonya'daki Mizuho Securities'de bir tacirin büyük parmak hatası, firmanın bir hisse senedini açığa satmasına neden oldu ve bu hata şirkete 40 milyar Yen'e mal oldu.

2014'te bir Japon komisyoncusu, Nomura, Toyota Motors ve Honda dahil olmak üzere önde gelen Japon şirketlerinde yanlışlıkla 600 milyar ABD Dolarından (370 milyar £) fazla hisse senedi siparişi verdi ve bunlar daha sonra iptal edildi.

2015 yılında, Deutsche Bank'ta amiri tatilde olan kıdemsiz bir çalışan, bir ticareti gerçekleştirirken brüt ve net tutarları karıştırdı ve ABD'deki bir hedge fonuna doğru miktardan çok daha yüksek olan 6 milyar ABD Doları tutarında bir ödeme yapılmasına neden oldu. Banka hatayı İngiliz Mali Yürütme Kurumu'na, Avrupa Merkez Bankası'na ve ABD Merkez Bankası'na bildirdi ve ertesi gün parayı geri aldı.

2015 yılında Yatırımcı Armin S., BNP Paribas'tan her biri 54.400 € yerine 108 € fiyatla sertifika satın aldı.Bu, BNP için 160 milyon €'luk bir kayba neden oldu. BNP bir hafta boyunca 8000'den fazla alım satımı rezerve edemediği için hata tespit edilmedi.

2016'da, İngiliz Sterlini'nin sadece birkaç dakika içinde %6 düşerek 1,1841 ABD Doları'na, yani 31 yılın en düşük değerine düşmesine bir şişman parmak hatasının neden olduğuna inanılıyordu. Daha sonra Uluslararası Ödemeler Bankası tarafından hazırlanan bir rapor, düşüşün tek bir faktörden kaynaklanmadığı sonucuna vardı.

8 Nisan 2018'de, 2018 Samsung şişman parmak hatasında şirket, bir hisse senedi sahipliği planında yanlışlıkla çalışanlara yeni hisseler verdi. Hata, Kore finans piyasasını sekteye uğrattı.

2018'de Deutsche Bank, yanlışlıkla bankanın piyasa değerinden daha fazla olan 28 milyar avroyu dış hesaplarından birine aktardı.