BİLANÇO NEDİR? BİLANÇO NASIL OKUNUR? BİLANÇO ANALİZİ NASIL YAPILIR?

Bilanço Nedir? Nasıl Okunur? Örnekleri ve Analizi

Bilanço Ne Demektir?

Bilanço, bir şirketin belirli bir tarihteki finansal durumunu gösteren önemli bir mali tablodur. Bilanço, varlıklar, borçlar ve özkaynaklar olmak üzere üç ana bölümden oluşur. Şirketin finansal durumunu analiz etmek, varlıklarının nasıl finanse edildiğini anlamak ve şirketin mali sağlığını değerlendirmek için kullanılır.

Bilanço, aşağıdaki unsurları içerir:

1. Varlıklar: Bir şirketin sahip olduğu kaynaklar veya değerlerdir. Varlıklar, nakit, alacaklar, stoklar, gayrimenkuller, makineler ve ekipmanlar gibi unsurları içerebilir. Varlıklar, şirketin sahip olduğu değeri temsil eder.
2. Borçlar: Bir şirketin başkalarına olan finansal yükümlülüklerini ifade eder. Borçlar, kısa vadeli borçlar (ödemeleri bir yıl içinde vadesi gelen borçlar) ve uzun vadeli borçlar (ödemeleri bir yıldan daha uzun süre sonra vadesi gelen borçlar) olarak ayrılabilir. Borçlar, şirketin finansman kaynaklarını ve borçlarını geri ödeme yükümlülüklerini temsil eder.
3. Özkaynaklar: Bir şirketin sahiplerine veya ortaklarına ait olan kısmı ifade eder. Özkaynaklar, şirketin net değerini temsil eder ve genellikle hisse senedi sermayesi, kar dağıtımı ve birikmiş karlar gibi unsurları içerir.

Bilanço, bir denklik ilkesine dayanır, yani varlıkların toplam değeri borçlarla özkaynakların toplam değerine eşittir. Bu denklik ilkesi, bilançonun dengeli olmasını sağlar.

Bilanço, şirketin mali durumunu değerlendirmek için kullanılan önemli bir araçtır. İşletme sahipleri, yatırımcılar, kredi verenler ve diğer ilgili taraflar, bilanço üzerinden şirketin varlık, borç ve özkaynak yapısını analiz ederek şirketin finansal sağlığı hakkında bilgi edinebilirler. Bilanço ayrıca şirketin faaliyetlerini izlemek, finansal kararlar almak ve stratejik planlamalar yapmak için de kullanılır.

Bilançolar Nasıl Okunur?

Bilanço, finansal tabloların önemli bir parçasıdır ve doğru bir şekilde okunması önemlidir. İşte bilanço okurken dikkate almanız gereken bazı önemli noktalar:

1. Varlık tarafını inceleyin: Bilançonun sol tarafında yer alan varlık kalemlerini inceleyin. Bu kalemler şirketin sahip olduğu varlıkları temsil eder. Nakit, alacaklar, stoklar, gayrimenkuller ve makineler gibi unsurlar bu bölümde yer alır. Şirketin ne tür varlıklara sahip olduğunu ve bu varlıkların değerini gözlemleyin.
2. Borç tarafını inceleyin: Bilançonun sağ tarafında yer alan borç kalemlerini inceleyin. Kısa vadeli borçlar ve uzun vadeli borçlar olarak ayrılmış olabilir. Bu borçlar, şirketin başkalarına olan finansal yükümlülüklerini temsil eder. Borçların miktarını, vade sürelerini ve faiz oranlarını dikkate alın.
3. Özkaynakları değerlendirin: Bilançonun en altında yer alan özkaynak bölümünü inceleyin. Bu bölüm, şirketin sahiplerine veya ortaklarına ait olan kısmı temsil eder. Şirketin hisse senedi sermayesi, kar dağıtımları ve birikmiş karlar gibi özkaynak unsurlarını gözlemleyin.
4. Finansal oranları hesaplayın: Bilanço üzerindeki varlık ve borç kalemlerini kullanarak çeşitli finansal oranları hesaplayın. Örneğin, likidite oranı, borçluluk oranı, özkaynak karlılığı gibi oranlar şirketin finansal durumunu ve performansını değerlendirmenize yardımcı olabilir.
5. Dikey ve yatay analiz yapın: Bilançoyu dikey ve yatay olarak analiz edin. Dikey analizde, her kalemin toplam varlık veya borçlara oranını hesaplayarak trendleri ve oranları gözlemleyin. Yatay analizde ise, geçmiş yıllarla karşılaştırarak değişiklikleri ve büyüme trendlerini değerlendirin.
6. Diğer finansal tablolarla ilişkilendirin: Bilanço, gelir tablosu, nakit akım tablosu gibi diğer finansal tablolarla ilişkilendirilmelidir. Bu tabloları birlikte değerlendirerek şirketin genel finansal durumunu daha iyi anlayabilirsiniz.

Bilanço okumak, finansal okuryazarlığınızı geliştirmenizi ve şirketlerin finansal durumunu anlamada yardımcı olur. Eğer daha detaylı bilgilere ihtiyacınız varsa, finansal analiz uzmanlarından veya muhasebe profesyonellerinden destek alabilirsiniz.

Bilanço Nasıl Yorumlanır?

Bilanço, bir şirketin finansal durumunu gösteren önemli bir mali tablodur. Bilanço yorumlamak, şirketin mali sağlığını anlamak ve finansal performansını değerlendirmek için önemli bir adımdır. İşte bilanço yorumlarken dikkate almanız gereken bazı önemli noktalar:

1. Varlık ve borçlar arasındaki ilişkiyi değerlendirin: Bilanço, varlık ve borçlar arasındaki dengeyi gösterir. Şirketin ne kadar varlığa sahip olduğunu ve bu varlıkların nasıl finanse edildiğini anlamak için bu dengeyi değerlendirmeniz önemlidir. Varlıkların, borçlara göre yeterli bir şekilde finanse edildiğini görmek istersiniz.
2. Varlık kalemlerini analiz edin: Bilanço, varlık kalemlerini içerir ve şirketin sahip olduğu değeri temsil eder. Nakit, alacaklar, stoklar, gayrimenkuller ve makineler gibi varlık kalemlerini dikkate alarak, şirketin ne tür varlıklara sahip olduğunu ve bu varlıkların değerini anlamaya çalışın. Örneğin, nakit pozisyonu, şirketin likidite durumunu gösterirken, stoklar, satış faaliyetlerine ilişkin önemli bilgiler sunabilir.
3. Borçları analiz edin: Bilanço, şirketin finansal yükümlülüklerini temsil eden borç kalemlerini içerir. Kısa vadeli borçlar (ödemeleri bir yıl içinde vadesi gelen borçlar) ve uzun vadeli borçlar (ödemeleri bir yıldan daha uzun süre sonra vadesi gelen borçlar) olabilir. Borçların miktarını, vade sürelerini ve faiz oranlarını dikkate alarak, şirketin borç yükümlülüklerini değerlendirmeniz önemlidir.
4. Özkaynakları değerlendirin: Bilançonun en altında yer alan özkaynak bölümü, şirketin sahiplerine veya ortaklarına ait olan kısmı temsil eder. Şirketin hisse senedi sermayesi, kar dağıtımları ve birikmiş karlar gibi özkaynak kalemlerini analiz ederek, şirketin özkaynak yapısını ve sahiplik yapısını değerlendirmeniz önemlidir.
5. Geçmiş dönemlerle karşılaştırın: Bilançoyu yorumlarken, geçmiş dönemlerle karşılaştırma yapmak önemlidir. Geçmiş dönemlerle karşılaştırarak şirketin finansal performansında nasıl bir gelişme veya değişim olduğunu anlamaya çalışın. Bu, trendleri ve büyüme potansiyelini değerlendirmenize yardımcı olacaktır.
6. Finansal oranları hesaplayın: Bilanço üzerindeki varlık ve borç kalemlerini kullanarak çeşitli finansal oranları hesaplamak önemlidir. Örneğin, likidite oranı, borçluluk oranı, özkaynak karlılığı gibi oranlar, şirketin finansal performansını değerlendirmenize yardımcı olur. Bu oranları kullanarak şirketin likidite, borç ödeme gücü ve karlılık gibi önemli yönlerini analiz edebilirsiniz.

Bilanço yorumlamak, şirketin finansal durumu hakkında daha iyi bir anlayış sağlar ve finansal kararlar almanıza yardımcı olur. Ancak, bilanço analizi karmaşık bir süreç olabilir ve profesyonel yardım almanız gerekebilir.

Bilanço Örnekleri

Örnek 1: ABC Şirketi Bilançosu (Sadece Başlıklar)

Varlıklar | Borçlar | Özkaynaklar

Nakit | | Alacaklar | | Stoklar | | Makineler ve Ekipmanlar | |

Toplam Varlıklar: | Toplam Borçlar: | Toplam Özkaynaklar:

Örnek 2: XYZ Şirketi Bilançosu (Rakamsal Değerlerle)

Varlıklar (TL) | Borçlar (TL) | Özkaynaklar (TL)

Nakit | 50.000 | 10.000 Alacaklar | 30.000 | 20.000 Stoklar | 40.000 | 15.000 Makineler ve Ekipmanlar | 100.000 | 50.000

Toplam Varlıklar: | 220.000 | 95.000 Toplam Borçlar: | | 45.000 Toplam Özkaynaklar: | | 175.000

Bu örneklerde, ABC Şirketi'nin varlıklarının sadece başlıklarını ve XYZ Şirketi'nin varlıklarını, borçlarını ve özkaynaklarını rakamsal değerlerle görmekteyiz. ABC Şirketi'nde toplam varlıkların ve borçların belirli bir miktarı belirtilmemiş, sadece başlıklar yer almaktadır. XYZ Şirketi'nin ise varlıkları, borçları ve özkaynakları belirli miktarlarla gösterilmektedir.

Bu örnekler, bilanço yapısını ve varlık, borç ve özkaynak kavramlarını anlamak için kullanılabilir. Gerçek şirketlerin bilançoları genellikle daha ayrıntılı ve karmaşık olacaktır, ancak temel prensipleri anlamak için bu örnekler faydalı olabilir.

Bu yazıdan ne öğrendik;

Bu yazıdan, bilançonun bir şirketin finansal durumunu gösteren önemli bir mali tablo olduğunu öğrendik. Bir bilanço, varlık, borçlar ve özkaynaklar arasındaki dengeyi yansıtan bir yapıya sahiptir. Bilanço, şirketin varlık kalemlerini, borçlarını ve özkaynaklarını içerir. Varlık kalemleri, şirketin sahip olduğu değeri temsil ederken, borçlar ve özkaynaklar ise finansman kaynaklarını gösterir.

Bilanço okuma ve yorumlama becerileri, finansal oranlar gibi araçları kullanarak şirketin mali sağlığını değerlendirmeyi içerir. Finansal oranlar, şirketin likidite, borçluluk, karlılık gibi önemli alanlarını analiz etmeye yardımcı olur. Ayrıca, geçmiş dönemlerle karşılaştırma yaparak şirketin finansal trendlerini ve performansını takip edebiliriz.

Bu bilgiler, yatırımcılar, finansal analistler ve işletme sahipleri için büyük önem taşır. Bilanço analizi, şirketlerin finansal sağlığını değerlendirmek, riskleri anlamak ve stratejik kararlar almak için kullanılır.

Son olarak incelemeniz için aşağıya TÜPRAŞ bilanço tablosunu bırakıyorum, 18/Haz/2023 yatırım tavsiyesi değildir.

Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TUPRS)

Dönem Sonu:	2023 31/03	2022 31/12	2022 30/09	2022 30/06
Toplam Dönen Varlıklar	100817,82	119710,7	121808,91	120342,06
Nakit ve Kısa Vadeli Yatırımlar 39444,79 50127,84 43095,33 38566,91 Nakit - - - - Nakit ve Nakit Benzerleri 38905,04 47635,16 40093,56 37229,78 Kısa Vadeli Yatırımlar 241,62 2135,18 2226,5 273,63 Toplam Alacaklar, Net 17194,28 21820,89 29846,45 27114,42 Alacaklar - Net Ticaret 17067,01 21705,6 29723,4 26999,1 Toplam Envanter 35549,93 36130,14 35233,6 46967,84 Gelecek Aylara Ait Giderler 183,89 291,47 433 141,33 Diğer Cari Aktifler, Toplam 8444,93 11340,36 13200,54 7551,54
Toplam Aktifler	151095,81	168892,34	164487,15	160035,16
Gayrimenkul, Tesis ve Ekipman, Toplam - Net 34822,55 33123,85 29026,47 26865,3 Gayrimenkul, Tesis ve Ekipman, Toplam - Brüt 44724,93 42794,82 38463,91 35808,24 Birikmiş Amortisman, Toplam -9902,38 -9670,98 -9437,44 -8942,93 Şerefiye, Net 0,599 0,599 0,599 - Maddi Olmayan Duran Varlıklar, Net 593,7 556,03 533,7 56,14 Uzun Vadeli Yatırımlar 3075,17 3086 2719,92 2423,48 Senet Alacakları - Uzun Vade 127,27 115,3 123,05 115,33 Diğer Uzun Vadeli Aktifler 3426,22 3219,54 2936,98 2291,09 Diğer Aktifler, Toplam 35700,1 37337,9 29050,03 36799,2
Toplam Cari Yükümlülükler	68225,06	78895,41	94698,94	112043,25
Borç Hesapları 40623,17 52698,76 68217,25 83469,92 Ödenecek/Tahakkuk - - - - Kısa Vadeli Yatırımlar 3963,13 4890,27 4255,9 3794,91 Borç Senetleri/Kısa Vadeli Borç 946,07 863,32 806,17 584,21 Uzun Vadeli Borçların Cari Kısmı/Finansal Kiralama 9869,58 11139,54 12691,28 12339,11 Diğer Cari Yükümlülükler, Toplam 12823,12 9303,52 8728,34 11855,1
Toplam Yükümlülükler	89602,58	101706,56	118586,83	131884,87
Toplam uzun Vadeli Borç 20032,73 21572,66 23027,28 19208,88 Uzun Vadeli Borç 19741,97 21300,97 22818,66 19009 Finansal Kiralama Yükümlülükleri 290,76 271,69 208,62 199,88 Ertelenmiş Vergi Varlıkları 44,46 44,46 172,84 - Azınlık Payları 495,62 442,49 418,8 352,45 Diğer yükümlülükler, Toplam -16378,99 -17594,13 -21383,94 -18237,76
Toplam Özkaynak	61493,22	67185,77	45900,32	28150,29
Paraya Çevrilebilir İmtiyazlı Hisse Senedi, Toplam - - - - Şerefiye, Net - - - - Hisse Senedi Karşılığı, Toplam 275,26 275,26 275,26 250,42 Ek Ödenmiş Sermaye 1000,7 1000,7 1000,7 - Geçmiş Yıllar Kar (Birikmiş Zarar) 43299,6 49051,53 31463,03 19114,03 Hazine Bonosu - Adi Hisse Senetleri - - - - Çalışanların Hisse Senedi Sahipliği - Borç Teminatı - - - - Gerçekleşmemiş Kâr (Zarar) - - - - Diğer Özkaynak, Toplam 16917,66 16858,28 13161,33 8785,84
Toplam Yükümlülükler & Özkaynaklar	151095,81	168892,34	164487,15	160035,16
Toplam Ödenmemiş Adi Hisse Senetleri	1926,8	-	1926,8	2100,66
Toplam Ödenmemiş İmtiyazlı Hisse Senetleri	-	-	-	-